უზბეკეთში დაიბადა. ბოშათა ბანაკის მსგავსად ერთი დასახლებიდან მეორეში, სოფლიდან სოფელში, ქვეყნიდან ქვეყანაში გადაადგილება და დროებითი საცხოვრებლის მარადიული ძიება უწევდა. ხალხის ერთგვარ დამოკიდებულებას კი ყველაგან იტანდა.  მათი მისვლა, მსუბუქად რომ ვთქვათ, დიდად არ სიამოვნებდათ და სამშობლოში დაბრუნებას ურჩევდნენ. ბოლო რამდენიმე წელი აზერბაიჯანის ერთ-ერთ სოფელში ცხოვრობდნენ. იქ, ცხოვრების მანძილზე პირველად კეთილგანწყობილი გარემო დახვდათ, თუმცა, წამოსვლა მაინც გადაწყვეტილი ჰქონდათ. ამას დაერთო ქალაქში ცხოვრების პრეტენზია და ცენტრთან ურთიერთობის სიძვირე.

ფაიას ოჯახმა ტელევიზიით მოისმინა, რომ საქართველოს საზღვრის გადმოლახვა მათთვის სირთულეებთან არ იყო დაკავშირებული. საქართველოს ტერიტორიაზე აზერბაიჯანის პასპორტებით შემოვიდნენ. ახალციხის მუნიციპალიტეტის გარეუბან საბარგო სადგურში დასახლდნენ და არსებობა თითქმის ახლიდან დაიწყეს.
“სამშობლოს გარეშე ყოფნა ისეთი განცდაა, თითქოს ადამიანს ხელები მოგაჭრეს. მე არ ვთვლი იმ ადგილს, სადაც დავიბადე სამშობლოდ. ჩვენი წინაპრები საქართველოში ცხოვრობდნენ. ყოველთვის ისეთი სიხარულით საუბრობდნენ საქართველოზე, რომ მათი გარდაცვალების შემდეგ, ამ სიხარულის ძალამ დაგვაბრუნა. მშობლებმა ყველაფერი მოგვცეს და სანაცვლოდ მხოლოდ საკუთარ მიწაზე დაბრუნებას გვთხოვდნენ. მირჩევნია, საქართველოში მშიერი ვიყო, მაგრამ მაინც ჩემს ქვეყანაში ვიქნები. აქ გვაფასებენ და კარგადაც მიგვიღეს. სწორედ ამ სტუმართმოყვარეობის გამო დიდი იმედი მაქვს, რომ მოქალაქეობასაც მალე მოგვცემენ. ამ სოფელში ყველანი ისე გვექცევიან, როგორც ოჯახის წევრებს.”-გაგვიზიარა ემოცია საბარგო სადგურის ახალმა მკვიდრმა.

მოქალაქეობისთვის საჭირო ყველა საბუთი უკვე მზად აქვთ და განსახილველად თბილისშია გადაგზავნილი. ახალციხის საპასპორტოდან წლის ბოლომდე მხოლოდ დადებით პასუხს ელოდებიან. პირადობის ახალ მოწმობაში ფაიას ქართული გვარი, თურმანიძე ოფიციალურად დაფიქსირდება. ამასთან, ავტომატურად გაუქმდება აზერბაიჯანის მოქალაქეობა და ის დახმარება თუ პენსია, რომელსაც ამ მოქალაქეობის ხარჯზე იღებდნენ. (აღსანიშნავია, რომ ფაიას ოჯახი ორმაგ მოქალაქეობას კი არა, მხოლოდ საქართველოსას ითხოვს).

აზერბაიჯანში რაც კი რამ ჰქონდათ, გაყიდეს და ახლა სოფელ საბარგო სადგურში, ჭონქაძის 18 ნომერში ორსართულიან სახლში ცხოვრობენ.

საცხოვრებლის  ძიებისას არაერთ პრობლემას გადააწყდნენ, რომელიც ძირითადად მათ რელიგიულ მრწამსს უკავშირდებოდა. ფაიას წინაპრები ადიგენის რაიონის სოფელ პატარა სამადადან გაასახლეს. წლების შემდეგ საქართველოში დაბრუნებულს სწორედ წინაპრების მშობლიურ სოფელში უნდოდა დასახლება. მაჰმადიანობის გამო, სოფელ პატარა სამადაში სახლის შეძენის უფლება არ მისცეს. მეზობლები აუმხედრდნენ და ფაია იძულებული გახდა სხვაგან დასახლებულიყო.

“სწორედ ამ სოფელში მინდოდა ერთი, თუნდაც პატარა სახლის ყიდვა. მეზობლებმა, რომლებიც იქ ცხოვრობდნენ ამის უფლება არ მომცეს. თავდაპირველად, როდესაც ტელევიზიით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მუსულმანები მოდიოდნენ, წინააღმდეგები არ იყვნენ და პირიქით, ამბობდნენ სიამოვნებით მივიღებთო. როდესაც საქმე საქმეზე მიდგა გამოგვიცხადეს ბინა არ იყიდებაო. მიუხედავად იმისა, რომ რუსულად ველაპარაკებოდი, ისინი ქართულად რასაც ამბობდნენ კარგად მესმოდა. იქაურმა მეზობლებმა, რომელბიც ჩემთან ახლოს იყვნენ, მითხრეს რომ უბრალოდ ჩვენი შეშვება არ უნდოდათ სოფელში. ყოველთვის მიჩნდება კითხვა, ჟურნალისტების, ჩვეულებრივი ადამიანების, სახელმწიფოს მიმართ. რატომ არ გვაქვს უფლება ვიცხოვროთ იქ სადაც გვინდა, ჩვენ რა ადამიანები არ ვართ?”.
მსგავს წინააღმდეგობას არ შეხვედრიან ახალციხის რაიონის სოფელ საბარგო სადგურში. ალბათ იმიტომ, რომ ამ სოფელში ქართველებთან ერთად, სომხები ცხოვრობენ და რელიგიური დაპირისპირება არასოდეს მომხდარა. აზერბაიჯანიდან ჩამოსახლებულ  ოჯახთან ურთიერთობისთვის აქ თავი არავის აურიდებია. დღესასწაულებს ერთად აღნიშნავენ და დახმარების გაწევაზეც არ ამბობენ უარს.

ფაიას სახლის ეზოში შესვლისთანავე თვალში მომხვდა მიწის გადმობრუნებული შავი ბურთები, რომლებიც სიმეტრიულად ერთმანეთის გვერდგვერდ იყო დაწყობილი. მიწას მასპინძლის დისშვილი ბარავდა. ჩვენი შესვლა ერთგავარად ეუხერხულა და წამოწითლებული ლოყებით მუშაობა შეწყვიტა.

ფანჯრიდან ამ დროს ფაის ნაბოლარა, მესამე ბიჭი იჭვრიტება და ქართულად გვესალმება. მშობლებისგან განსხვავებით, ქართულს კარგად ფლობს. ქართულ სკოლაში დადის და მისი სამეგობროც ქართველი ბავშვების ტანდემია. ამჟამად სწავლაში ფულს არ იხდის, თუმცა წლის ბოლომდე მოუწევს. 420 ლარი იმისთვის არის საჭირო, რომ პირადობის ნომრის არმქონე ბავშვებმა განათლების მიღება შეძლონ. ეს თანხა ეკვივალენტურია ნებისმიერ სკოლაში ერთ ბავშვზე გამოწერილი ვაუჩერისა.

სწავლის გადასახადის პრობლემა მხოლოდ ფაიას ოჯახისთვის არ წარმოადგენს ბარიერს. მსგავს მდგომარეობაში სამცხე-ჯავახეთში მცხოვრები ყველა ის მოსწავლეა, რომელიც საქართველოს მოქალაქე არ არის. აღნიშნული გაურკვევლობის მოსაგვარებლად პროცესში ახალციხეში არსებული არასამთავრობო ორგანიზაცია “ტოლერანტობა” ჩაერთო. ჩვენ საშუალება გვქონდა პირადად გავსაუბრებოდით ორგანიზაციის დირექტორს ქალბატონ ცირა მესხიშვილს და მოგვეგროვებინა ინფორმაციას მაჰმადიანი მესხების პრობლემების შესახებ.

“ჩვენს სკოლაში დღესდღეობით 14 ბავშვის პრობლემა გვაქვს. ბავშვებს არ აქვთ პირადი ნომრები და ამის გამო სკოლას ამ ბავშვებზე არ აქვს ვაუჩერი. სწორედ ამის გამო, მშობლები იძულებულები არიან ფული გადაიხადონ. დაახლოებით 420 ლარი უნდა შეიტანოს ერთმა ბავშვმა, რომ მიიღოს ატესტატი. ნიშნების დაწერაც კი არ შეიძლება მათთვის. ამ შემთხვევაშიც კი მხოლოდ სწავლის უფლება ეძლევათ, ატესტატს მაინც ვერ მიიღებენ.”- განამრტავს ცირა მესხიშვილი. აღსანიშნავია, რომ პრობლემა მხოლოდ რეპატრიატებს არ აქვთ. ყველა უცხო ქვეყნის მოქალაქეს ეს ბარიერი აქვს. ამ ბავშვებთან დაკავშირებით წერილი “ტოლერანტობამ” განათლების სამინისტროშიც გააგზავნა. მიღებულ პასუხში კი ეწერა, რომ მიუხედავად უცხო ქვეყნის მოქალაქეობისა, ყველას აქვს უფლება უფასოდ ისწავლოს და სხვა ბავშვებივით დაამთავროს სკოლა. პასუხის მიღებიდან 3-4 თვის შემდეგ კანონში განათლების შესახებ ცვლილებები შევიდა, რომელიც მიხედვითაც უფასოდ სწავლის უფლება ქრებოდა.

განათლების მიღებასთან დაკავშირებული პრობლემები რეგიონში მას შემდეგ წამოიჭრა, რაც არალეგალური მესხების რაოდენობამ იმატა. თუკი სკოლაში მხოლოდ ერთი ან ორი ჩამოსახლებული ბავშვი სწავლობდა, დირექტორისა და ინტელიგენციის დამოკიდებულება საკმაოდ ჰუმანური იყო. მაგრამ როდესაც მათმა რაოდენობამ 11 მიაღწია, 11 ბავშვზე გამოუწერელი ვაუჩერი სერიოზული დანაკლისი აღმოჩნდა. ამის გამო კი შესაძლო იყო სკოლის დირექტორი დაესაჯათ.
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ბავშვის მშობელს, მაგალითად მამას აქვს საქართველოს მოქალაქეობა, ისინი მაინც პრობლემურ სიაში არიან შეყვანილნი. მოქალაქეობას თავად ვერ იღებენ, ვინაიდან არც ერთი საბუთი არ აქვთ წესრიგში. ქალბატონი ცირა აღნიშნავს, რომ ამ მიმართულებით სახელმწიფოს დადანაშაულება არასწორია. მაჰმადიანი მესხები მომთაბარე ცხოვრებას ეწეოდნენ. სწორედ ამიტომ, ერთი ბავშვი ყირგიზეთშია დაბადებული, მეორე კი აზერბაიჯანში. ამ შემთხვევაში რა ნაბიჯი უნდა გადადგას სახელმწიფომ? მას მოქალაქეობის გაცემის უფლება დაბადების მოწმობის საფუძველზე აქვს.

“ვეუბნები რომ უნდა ვიმოქმედოთ კანონის ფარგლებში. ესენი მიჩვეულები არიან საბუთების მოწესრიგებაში ქრთამის გადახდას აზერბაიჯანში და სხვა ქვეყნებში. საქართველოში რომ დახვდათ ყველაფერი ცენტრალიზებული, კანონის ფარგლებში, ამას ვეღარ შეეგუენ. ვუხსნით, რომ მოდიან ჩამოყალიბებულ სახელმწიფოში, სადაც არის კანონი, რეესტრი და ნოტარიუსი. ახალ ჩამოსულებს პრობლემა აქვთ იმიტომ, რომ ორმაგ მოქალაქეობას ითხოვენ”-დასძენს მესხიშვილი.
გადასახლებული მესხების საქართველოში მასობრივი დაბრუნება მას შემდეგ დაიწყო, რაც სანკ-პეტერბურგში დაარსდა მესხების ცნობილი ორგანიზაცია “ვატანი”. თანმიმდევრულად ოფისები გაიხსნა აზერბაიჯანსა და საქართველოში. ამ უკანასკნელში კი დღესდღეობით აღარ ფუნქციონირებს. ორგანიზაციის წარმომადგენლები მოსახლეობას სამშობლოში აუცილებელი დაბრუნების შესახებ ესაუბრებოდნენ. ამასთან არწმუნებდნენ, რომ მესხეთში დასახლებასა და მიწების შეძენას წინააღმდეგობა არ შეხვდებოდა. საზოგადოებას “ვატანებისგან” არ ჰქონდა ინფორმაცია, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე საკუთრების უფლების ქონა ავტომატურად მოქალაქეობის მიღებას არ ნიშნავს. “ვატანებისთვის” მესხების ჩამოსახლება მხოლოდ მატერიალურ ინტერესზეა დამყარებული. ისინი იღებენ დაფინანსებას თითოეულ ოჯახზე. ბუნებრივია 5 ოჯახზე გამოყოფილი თანხა ბევრად ნაკლებია 5000 ოჯახზე გაწერილ თანხაზე.
“ეს ხალხი ჩამოსულია მოტყუებით. ჩვენ სულ ვეუბნებოდით როცა ჩვენთან კონსულტაციაზე ჩამოდიოდნენ, რომ ეს ბარიერები შეექმნბოდათ.და ვაფრთხილებდით ამის შესახებ. ვეუბნებოდით, რომ კანონი რეპატრიაციის შესახებ უკვე მიღებულია და მარტიდან ამოქმედდებოდა. უნდა დალოდებოდნენ სტატუსის მიღებას და ბევრად გაუადვილდებოდათ მდგომარეობა. სამწუხაროდ ეს ადამიანები უსმენდნენ იმ ოფისის წარმომადგენლებს, რომლებიც უკვე დაიხურა. ქართული მოსახლეობისგან ამ ადამიანების მიმართ არის გარკვეული აგრესია და ჩვენი დამსახურებაა, რომ იმ ადამიანებს, რომლებიც უკვე ჩამოვიდნენ აზერბაიჯანიდან შეხვდნენ კეთილგანწყობილები. ჩვენ მათ ხშირად ვხვდებოდით და ვესაუბრებოდით, რომ ეს მესხები ჩვენი სისხლი და ხორცია, რომ არიან დაჩაგრულები და უნდა მივიღოთ როგორც თანასწორი. რეპატრიაცია იმას კი არ ნიშნავს ეს ადამიანები ვაგონში ჩაყარო და ისე ჩამოიყვანო. აქ საჭიროა ყველა საფეხურის ეტაპობრივად განხორციელება. ამაზე იხარჯება უამრავი ფული, რომ საზოგადოება შევამზადოთ. ჩვენმა ორგანიზაციამ გადაიღო ფილმები, ვაწყობდით შეხვედრებსა და ტრენინგებს. მთელი 5 წელი დაგვჭირდა ამისთვის.”-აღნიშნა ჩვენთან საუბარში “ტოლერანტობის” დირექტორმა.

რეპატრიაციის კანონის ამოქმედებიდან სტატუსის მიღების მსურველთა რაოდენობა 5 000-მდე გაიზარდა. თუმცა, ცირა მესხიშვილის განმარტებით, ყველა ამ ადამიანის სამცხე-ჯავახეთში დასახლება ფაქტობრივად შეუძლებელი იქნება. სამცხე-ჯავახეთში განთავსდება სარეაბილიტაციო ცენტრები, ხოლო მესხები მთელი საქართველოს მასშტაბით გადანაწილდებიან. წინააღმდეგ შემთხვევაში საქმე შეიძლება სერიოზულ დაპირისპირებამდე მივიდეს. როდესაც ქართულ სოფელში განსხვავებული რელიგიის ამდენი ადამიანი ერთდროულად ჩამოვა, ჩვენი მოსახლეობის მენტალობიდან გამომდინარე, შეგუების პროცესი მეტად რთული აღმოჩნდება.

მაგდა ლეკიაშვილი

“Go Group Media”-ს ორ­გა­ნი­ზე­ბით ჟურ­ნა­ლის­ტებ­მა ნი­ნოწ­მინ­დის, ახალ­ქა­ლა­ქი­სა და ახალ­ცი­ხის რა­ი­ო­ნე­ბი მო­ვი­ნა­ხუ­ლეთ. ყვე­ლა ოფი­ცი­ა­ლუ­რი შეხ­ვედ­რა, რომ­ლე­ბიც ჩვენს ვი­ზი­ტამ­დე 10 დღით ად­რეც კი იყო შე­თან­ხ­მე­ბუ­ლი (საკ­რე­ბუ­ლოს თავ­მ­ჯ­დო­მა­რეს­თან, რა­ი­ო­ნის გამ­გებ­ლებ­თან და მათ მო­ად­გი­ლე­ებ­თან), ჩა­ი­შა­ლა – მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი და და­უს­რუ­ლე­ბე­ლი მი­ზე­ზე­ბით: დის ქორ­წი­ლი, ნა­თე­სა­ვის გარ­დაც­ვა­ლე­ბა, სას­წ­რა­ფოდ თბი­ლის­ში “რო­მე­ლი­ღაც” სა­მი­ნის­ტ­რო­ში გა­მო­ძა­ხე­ბა. თუმ­ცა ქა­ლა­ქის ყვე­ლა ჩი­ნოს­ნის მან­ქა­ნა უწყე­ბე­ბის წინ იდ­გა. ყვე­ლა­ზე მე­ტად კი ერ­თი მი­ზე­ზი მო­მე­წო­ნა. ახალ­ქა­ლა­ქის გამ­გე­ბელ­მა ნა­ი­რი ირი­ჩი­ან­მა სა­ტე­ლე­ფო­ნო სა­უბ­რი­სას გან­გ­ვიცხა­და, რომ რა­ი­ონ­ში მას არ და­ვუ­პა­ტი­ჟე­ბი­ვართ. თბი­ლი­სი­დან ჩა­სუ­ლი ჟურ­ნა­ლის­ტე­ბი “და­უ­პა­ტი­ჟე­ბე­ლი სტუმ­რე­ბი” აღ­მოვ­ჩ­ნ­დით. ირი­ჩი­ან­მა ერ­თი “სა­სარ­გებ­ლო” რჩე­ვაც მოგ­ვ­ცა – თუ რა­მე გა­ინ­ტე­რე­სებთ, ჩვენს სა­იტს ეწ­ვი­ე­თო. “და­უ­პა­ტი­ჟე­ბელ­მა სტუმ­რებ­მა” ვებ­გ­ვერ­დის ქექ­ვას მო­სახ­ლე­ო­ბას­თან გა­სა­უბ­რე­ბა ვამ­ჯო­ბი­ნეთ.

შეხ­ვედ­რე­ბი ნი­ნოწ­მინ­დის სა­თე­მო ახალ­გაზ­რ­დუ­ლი ცენ­ტ­რი­დან და­ვიწყეთ. აქ რუ­სუ­ლი სკო­ლის პე­და­გო­გებს, ბა­ღის მას­წავ­ლებ­ლებ­სა და ად­გი­ლობ­რივ ჟურ­ნა­ლის­ტებს ვე­სა­უბ­რეთ.

პირ­ვე­ლი თე­მა კი, რა თქმა უნ­და, ახალ­გახ­ს­ნი­ლი გზა იყო. რად­გან იქა­უ­რი მო­სახ­ლე­ო­ბის შე­მო­სავ­ლის ძი­რი­თა­დი წყა­რო სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის პრო­დუქ­ტის თბი­ლის­ში ექ­ს­პორ­ტია, ეს გზა ფი­ნან­სუ­რი სარ­გებ­ლის ნახ­ვის წი­ნა­პი­რო­ბას წარ­მო­ად­გენს. თბი­ლის­თან შე­და­რე­ბით ნი­ნოწ­მინ­და­ში თით­ქ­მის ყვე­ლა­ფე­რი ძვი­რია და ად­გი­ლობ­რი­ვებს დე­და­ქა­ლა­ქის სტუმ­რო­ბა არ­ც­თუ იშ­ვი­ა­თად უწევთ. მა­გა­ლი­თად, კულ­ტუ­რუ­ლი მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბის დაც­ვის სა­ა­გენ­ტოს უფ­რო­სი (იგი ჩვენ­თან შეხ­ვედ­რა­ზე იმ­ყო­ფე­ბო­და) კულ­ტუ­რის სა­მი­ნის­ტ­როს ხში­რი სტუ­მა­რია, რუ­სუ­ლი სკო­ლის ქარ­თუ­ლი ენი­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რის მას­წავ­ლე­ბე­ლი დე­და­ქა­ლაქ­ში სხვა­დას­ხ­ვა ტრე­ნინ­გებს ეს­წ­რე­ბა, ახალ­გ­ზარ­დე­ბი კი, უბ­რა­ლოდ, დიდ ქა­ლაქ­ში მჩქე­ფა­რე ცხოვ­რე­ბის­კენ ის­წ­რაფ­ვი­ან. ერ­თი ახალ­გაზ­რ­დუ­ლი ცენ­ტ­რი და კულ­ტუ­რის სახ­ლი, სა­დაც ძა­ლი­ან იშ­ვი­ა­თად თუ და­იდ­გ­მე­ბა სპეკ­ტაკ­ლი სომ­ხურ ენა­ზე – ეს არის ნი­ნოწ­მინ­დის გა­სარ­თო­ბი. “ახალ­გაზ­რ­დუ­ლი ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, დის­კო­თე­კე­ბი და მსგავ­სი რამ ჩვენს ქა­ლაქ­ში არ არ­სე­ბობს. რომც არ­სე­ბობ­დეს, აქა­უ­რი მა­ინც არა­ვინ ივ­ლის. თუ მი­ვა, მხო­ლოდ სხვის სა­ყუ­რებ­ლად,” – გან­გ­ვიცხა­და ერთ-ერ­თ­მა ად­გი­ლობ­რივ­მა.

სა­ღა­მოს 21:00 სა­ათ­ზე ქუ­ჩა­ში ხალ­ხი უკ­ვე კან­ტი­კუნ­ტად და­დის. ასე­თი მდო­რე ცხოვ­რე­ბის გა­მო ახალ­გაზ­რ­დე­ბის მხო­ლოდ 30 პრო­ცენ­ტი თუ რჩე­ბა ად­გილ­ზე. ად­გი­ლობ­რი­ვე­ბის თქმით, ისი­ნი სას­წავ­ლებ­ლად თუ სა­მუ­შა­ოდ ძი­რი­თა­დად ერე­ვან­ში მი­დი­ან.

არა­ნა­ი­რი სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი ტრან­ს­პორ­ტი – ქა­ლაქ­ში მხო­ლოდ მან­ქა­ნით ან ფე­ხით შე­იძ­ლე­ბა გა­და­ად­გი­ლე­ბა. თუმ­ცა მო­სახ­ლე­ო­ბა გან­მარ­ტავს, რომ ნი­ნოწ­მინ­და საკ­მა­ოდ პა­ტა­რაა და უტ­რან­ს­პორ­ტო­ბის ფაქ­ტო­რი დი­დად შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლი არ არის. დე­და­ქა­ლა­ქის­კენ დღე­ში ორი “მარ­შუტ­კა” გა­დის. ახალ­ქა­ლაქ­ში მოხ­ვედ­რაც უპ­რობ­ლე­მოდ შე­გიძ­ლია, ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით ყო­ველ დი­ლით, 8:00 სა­ათ­ზე, სა­მარ­შუ­ტო ტაქ­სი მოძ­რა­ობს. თუ­კი გა­დაგ­ვი­ან­და და თან ჯი­ბე­ში 3 ლა­რიც გი­დევს, მა­შინ ნერ­ვი­უ­ლო­ბად არ ღირს – შე­გიძ­ლია, ტაქ­სი­თაც იმ­გ­ზავ­რო, თა­ნაც ნე­მის­მი­ერ დროს არის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მი.

სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს, სა­სა­მარ­თ­ლოს და პო­ლი­ცი­ის შე­ნო­ბე­ბამ­დე მი­სას­ვ­ლე­ლად ტრან­ს­პორ­ტი არ გჭირ­დე­ბა. ეს და­წე­სე­ბუ­ლე­ბე­ბი, რომ­ლებ­შიც, ძი­რი­თა­დად, ად­გი­ლობ­რი­ვი მო­სახ­ლე­ო­ბაა და­საქ­მე­ბუ­ლი (გა­მო­ნაკ­ლი­სია სა­სა­მარ­თ­ლო, აქ პრო­ცეს­ზე მო­სა­მარ­თ­ლე ახალ­ცი­ხი­დან ჩა­მო­დის), შე­უ­ფერ­ხებ­ლად მუ­შა­ო­ბენ. ქა­ლაქ­ში კრი­მი­ნა­ლუ­რი შემ­თხ­ვე­ვე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა მცი­რეა. მო­სახ­ლე­ო­ბა გან­გ­ვი­მარ­ტავს, რომ ქურ­დო­ბა, ყა­ჩა­ღო­ბა და სხვა და­ნა­შა­უ­ლი იშ­ვი­ა­თად ხდე­ბა და, მა­თი­ვე თქმით, ასე­თი პრობ­ლე­მე­ბი მათ არა აქვთ. მა­თი პრობ­ლე­მა სა­მუ­შაო ად­გი­ლე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბაა. თი­თო­ე­უ­ლი სი­ა­მოვ­ნე­ბით და­თან­ხ­მ­დე­ბო­და “კა­ბი­ნე­ტურ” სა­მუ­შა­ოს, თუმ­ცა ამის ნაც­ვ­ლად მი­წა­ზე მძი­მე შრო­მა უწევთ.

სა­მა­გი­ე­როდ სახ­ნავ-სა­თე­სად გან­კუთ­ვ­ნი­ლი თა­ვი­სუ­ფა­ლი მი­წის მო­ძი­ე­ბა საკ­მა­ოდ ჭირს. ად­გი­ლობ­რი­ვე­ბის თქმით, მი­წის ძი­რი­თა­დი ნა­წი­ლი კერ­ძო სა­კუთ­რე­ბაა. მა­გა­ლი­თად, კა­ხე­თი­დან ჩა­მო­სუ­ლი გლე­ხე­ბი სა­კუ­თა­რი ცხვრე­ბის­თ­ვის სა­ძოვ­რებს ყი­დუ­ლო­ბენ. ნი­ნოწ­მინ­დე­ლე­ბი კი იძუ­ლე­ბუ­ლე­ბი არი­ან, იჯა­რით აიღონ მი­წა და სა­ხელ­მ­წი­ფოს წე­ლი­წად­ში ერთ ჰექ­ტარ­ზე 26-27 ლა­რი უხა­დონ.
ვაჭ­რო­ბის სა­კითხიც პრობ­ლე­მუ­რია. ძვე­ლი ბაზ­რის ტე­რი­ტო­რია ამ ეტაპ­ზე დაც­ლი­ლია და მო­სახ­ლე­ო­ბამ არ იცის, ეს ად­გი­ლი ვინ­მეს სა­კუთ­რე­ბა­შია თუ არა. ამის გა­გე­ბა ვერც ჩვენ შევ­ძე­ლით, ვი­ნა­ი­დან ჩვენ­თან შეხ­ვედ­რა, რო­გორც ზე­მოთ ვახ­სე­ნე, არც ერ­თ­მა თა­ნამ­დე­ბო­ბის პირ­მა არ ისურ­ვა. პრო­დუქ­ტე­ბი გა­სა­ყი­დად კარ­და­კარ სა­კუ­თა­რი მან­ქა­ნე­ბით და­აქვთ ან სახ­ლის წინ გა­მო­აქვთ. ვაჭ­რო­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, ნი­ნოწ­მინ­და­ში წარ­მა­ტე­ბუ­ლია მა­ნუ­ფაქ­ტუ­რა. ად­გი­ლობ­რი­ვი სამ­კერ­ვა­ლო ქარ­ხა­ნა Aramani თურ­ქე­თი­დან შე­მო­ტა­ნი­ლი ქსო­ვი­ლით ჯინ­სებს აწარ­მო­ებს და სამ­ცხე-ჯა­ვა­ხე­თის ყვე­ლა რა­ი­ონ­ში ავ­რ­ცე­ლებს. უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში კი Aramani -ის ჯინ­სის შარ­ვ­ლებ­სა და ქვე­და­ბო­ლო­ებს თბი­ლი­სის ბაზ­რო­ბა­ზეც ვი­ხი­ლავთ. კომ­პა­ნი­ის დი­რექ­ტორ­მა არამ სამ­სო­ი­ან­მა გვითხ­რა, რომ მის კომ­პა­ნი­ას არა­ერ­თი ტენ­დე­რი აქვს მო­გე­ბუ­ლი, ამ­ჟა­მად კი დაც­ვის პო­ლი­ცი­ას ფორ­მე­ბით უზ­რუნ­ველ­ყოფს.

ვი­ზი­ტის პირ­ვე­ლი დღე ნი­ნოწ­მინ­დის ტე­ლე­ვი­ზია “ფა­რა­ვან­ში” სტუმ­რო­ბით და­ვას­რუ­ლეთ. «ფა­რა­ვა­ნი» დღე­ში 7 სა­ათს მა­უწყებ­ლობს, სა­ინ­ფორ­მა­ციო გა­მოშ­ვე­ბის­თ­ვის კი მხო­ლოდ 3-4 სი­უ­ჟე­ტი მზად­დე­ბა.

მე­ო­რე დღის მო­ლო­დი­ნი უფ­რო და უფ­რო მძაფ­რ­დე­ბა. ახალ­ქა­ლა­ქის რა­ი­ო­ნი სო­ფე­ლი სამ­სა­რი – 2250 მეტ­რი ზღვის დო­ნი­დან. ეს ჩვე­ნი მომ­დევ­ნო გა­ჩე­რე­ბაა.

ამ სო­ფელ­ში წლის პირ­ველ­მა თოვ­ლ­მა კვა­ლი უკ­ვე და­ტო­ვა, თუმ­ცა ნო­ემ­ბ­რის მი­წუ­რუ­ლი მა­ინც თბი­ლი და მზი­ა­ნი იყო. შეხ­ვედ­რაც ასე­თი­ვე თბი­ლი გა­მოდ­გა. ჩვე­ნი სტუმ­რო­ბის შე­სა­ხებ სო­ფელ­ში ხმა უცებ გა­ვარ­და. რა­ი­ო­ნის გამ­გებ­ლე­ბი­სა და საკ­რე­ბუ­ლოს თავ­მ­ჯ­დო­მა­რე­ე­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, აქ არა­ვინ დაგ­ვ­მალ­ვია. მო­ვი­ა­რეთ 200-კომ­ლი­ა­ნი და­სახ­ლე­ბა, ვნა­ხეთ სკო­ლის შე­ნო­ბა, რო­მელ­შიც, და­ახ­ლო­ე­ბით, 70 ბავ­შ­ვი სწავ­ლობს (უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში ისი­ნი საცხოვ­რე­ბე­ლი სახ­ლე­ბი­დან ოდ­ნავ მო­შო­რე­ბით ახალ შე­ნო­ბა­ში გა­დავ­ლენ). 2003 წელს გა­მო­ცე­მუ­ლი სომ­ხუ­რე­ნო­ვა­ნი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბი თბი­ლი­სი­დან ჩა­მო­ი­ტა­ნეს. ბავ­შ­ვე­ბი ქარ­თულ ენა­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რას, ასე­ვე სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ის­ტო­რი­ას სწავ­ლო­ბენ. უმე­ტე­სო­ბამ ქარ­თუ­ლი წე­რა-კითხ­ვა იცის, თუმ­ცა ლა­პა­რა­კი უჭირთ. ყვე­ლა ოჯახ­ში სომ­ხუ­რად ან რუ­სუ­ლად სა­უბ­რო­ბენ, შე­სა­ბა­მი­სად ქარ­თულს ნაკ­ლე­ბად იყე­ნე­ბენ. ქარ­თულ არ­ხებ­ზე კი წარ­მოდ­გე­ნაც არა აქვთ.

სამ­სარ­ში ყვე­ლა ერ­თ­ნა­ირ საქ­მეს მის­დევს – მი­წათ­მოქ­მე­დე­ბას და მეცხო­ვე­ლე­ო­ბას. აქ ნაღ­დი ფუ­ლით თით­ქ­მის არა­ვინ ვაჭ­რობს – “გა­დამ­ყიდ­ვე­ლებ­თან” ნე­ბის­მი­ერ სა­ქო­ნელს კარ­ტო­ფილ­ზე, კა­რა­ლი­ოკ­ზე და სხვა პრო­დუქ­ტ­ზე ცვლი­ან. ერ­თ­მა­ნეთ­შიც აღებ-მი­ცე­მო­ბა ნაღ­დი პრო­დუქ­ტით მი­დის. მო­სავ­ლის გა­სა­ყი­დად ახალ­ქა­ლა­ქის ბა­ზარ­ში არას­დ­როს ჩა­დი­ან. იქ ყვე­ლას თა­ვი­სი ად­გი­ლი აქვს და ძა­ლი­ა­ნაც რომ გვინ­დო­დეს, სოფ­ლი­დან ჩა­სუ­ლებს არა­ვინ შეგ­ვიშ­ვებს, – აცხა­დე­ბენ გლე­ხე­ბი. ამ ყვე­ლა­ფერს ზამ­თარ­ში უამინ­დო­ბა, ქა­ლა­ქი­დან 30-კი­ლო­მეტ­რი­ა­ნი და­შო­რე­ბა, უგ­ზო­ო­ბა და ფი­ნან­სუ­რი სი­დუხ­ჭი­რე ერ­თ­ვის.

იქა­უ­რე­ბის პრობ­ლე­მებს შეძ­ლე­ბის­დაგ­ვა­რად გა­ვე­ცა­ნით და იმით და­ვეხ­მა­რეთ, რომ მათ შე­სა­ხებ მო­გი­ყე­ვით. ჩემ­სა­ვით ბევ­რი ალ­ბათ პირ­ვე­ლად გა­ი­გებს, რომ ახალ­ქა­ლა­ქი­დან ასე მო­შო­რე­ბით ხალ­ხი მთის ძირ­ში ცხოვ­რობს.

მოგ­ზა­უ­რო­ბის პირ­ვე­ლი ნა­წი­ლი სამ­სარ­ში სტუმ­რო­ბით დას­რულ­და.

შემ­დეგ­ში ახალ­ცი­ხის რა­ი­ო­ნის ერთ-ერთ სო­ფელ­ში მცხოვ­რებ მაჰ­მა­დი­ან მეს­ხებ­ზე გი­ამ­ბობთ.

მაგ­და ლე­კი­აშ­ვი­ლი

ფეხით მივუყვებოდი გზას. სამშობიარო სახლს მივუახლოვდი. ვიღაც რამდენიმე წუთში მამა უნდა გახდეს. მე შორიდან ვაკვირდები მის ქცევას. ფანჯრის ქვეშ ატუზულა, ხან ცმუკავს და აქეთ-იქით დადის. თვალს არ აშორებს ფანჯარას. ყველაზე ლამაზი იასამნის თაიგული შეურჩია საყვარელ ქალს. დათას და ეკას დიდი ხანია ერთმანეთი რაც უყვართ. ერთმანეთი სწორედ მაშინ გაიცნეს, როცა იასამანი ყვაოდა. ახლაც განგებ მოართვა მეუღლეს მისთვის საყვარელი ყვავილი. საკმაოდ ახალგაზრდები არიან, მაგრამ ოჯახი მაინც შექმნეს. ახლა ორივე მათგანი ძალიან ღელავს. ეკა დროდადრო იყურება ფანჯრიდან, სანამ საკუთარი სხეული ნაწილს ქვეყანაზე ერთ, პატარა ადამიანად მოავლენს.

ასეთი რამ  განა მაშინ არ ხდება, როცა ციდან ჩამოვარდნილი თეთრი ფიფქი გადნება ტუჩზე. უბრალოდ, იასამნის ყვავილობისას, ყველაფერს სხვაგვარად აღვიქვამ.

ჩემში კიდევ ერთი ცხოვრობდა. ჩემნაირი ხასიათი არ ჰქონდა, ჩემი იყო.  დღეს გავიღვიძე და მარტო ვიყავი. ვეღარ ვიპოვე. ისიც ვერ გავიგე როდის წავიდა. ჩუმად გაიპარა, ფეხის წვერებით გაიარა ალბათ მანძილი ჩემი საწოლიდან კარამდე.  ან მე რატომ ვერ ვიგრძენი მისი წასვლა?  ვუყვარვარ. ერთხელ, ადრეც, გამეპარა. მეორე დღესვე დაბრუნდა. მუხლებზე იდგა. მისმა სუნმა გამომაღვიძა. ტუჩები ჩემს ტუჩებთან მოეტანა და მე მის სუნთქვას ვგრძნობდი.

მაშინ აღიარა, რომ სულელივით მოიქცა და დამპირდა… ახლა აღარ აქვს მნიშვნელობა რას დამპირდა. მთავარია რომ წავიდა. მიზეზი არ ვიცი.
დილით მარტომ უნდა გავიხედო ფანჯრის პატარა ხვრელიდან…
მარტო შევარჩევ ტანსაცმელს…
მარტო ჩავირბენ კიბეზე…
ნაყინსაც მარტო შევჭამ და ვარსკვლავებსაც მარტო დავითვლი…
მარტო დავიძინებ და მარტოს მექნება მოლოდინი, რომ დილით კვლავ შენი სუნთქვა გამომაღვიძებს…

მე ხომ ასე მეშინია მარტოობის…

ბელგიური მოდელის ანალოგიით შექმნილი ოჯახური ტიპის უნარშეზღუდულთა თავშესაფარი სიღნაღის რაიონის სოფელ ქედელშია. ოდესღაც აქაც ცხოვრობდნენ, მაგრამ ახლა ქალაქის ცენტრიდან 50 წუთის სავალზე გაშლილი მინდვრის შუაგულში მხოლოდ რამდენიმე ადამიანს დაინახავ. ერთმანეთს ბურთს უგორებენ და ხმამაღლა იცინიან. ისინი ერთმანეთისთვის ყველაზე ახლობლები არიან და ერთმანეთზე ზრუნავენ. სულ ცამეტნი. ამას გარდა ორი მოხალისე გოგონა გერმანიიდან, რომლებიც ერთი წლით არიან ამ ბავშვების დასახმარებლად ჩამოსულები და ცოლ-ქმარი, რომლებმაც საკუთარ თავზე აიღეს ბავშვებზე ზრუნვა. ფინანსურად იშვიათად თუ ეხმარება ვინმე. ძირითადად იმ პროდუქტით სარგებლობენ, რომელიც თავად მოჰყავთ, მცირეოდენი საქონელი და შინაური ფრინველები ჰყავთ.

ყველანი ერთად იწყებენ მუშაობას დილით ადრე, საქმე გადანაწილებულია. ერთი ეზოს მიხედავს, მეორე საქათმესთან მივა კვერცხები რომ ააგროვოს. მესამეს შინაური ცხოველებისთვის საჭმელი და წყალი აქვს წასაღები. ეს მათი საქმე ვისაც ფიზიკური შრომის უნარი აქვს. დანარჩენები კი ხატავენ ხან ტილოზე, ხან ოთახის კედლებზე, ზოგი თექისგან გასაოცარ ზეწრებსა და ხელჩანთებს აკეთებს. ზოგისთვის მეცადინეობის დროა.  

ანდრო 23 წლისაა და ეზოში ერთ წუთს ვერ ჩერდება უსაქმოდ. პოღოსიანია გვარად, თუმცა რომ შეეკითხო რა გქვიაო, პირველად მაინც პოღოსიანს გიპასუხებს. სახელის დაყოლება შეიძლება დაავიწყდეს კიდეც, მაგრამ მისთვის რა მნიშვნელობა აქვს. გადაწყვიტა რომ ცოლი მოიყვანოს, მხოლოდ ერთი პირობით, ქორწილი თბილისში უნდა გადაიხადოს. იქ ბევრი ხალხი ცხოვრობსო. კონკრეტული პიროვნება შერჩეული არ ყავს. მანამდე, ბილაინის ტელეფონი ახალი ტელეფონითა და მაგთის სიმ ბარათით უნდა შეცვალოს, მერსედესის მოგების იმედით. თუ ვერ მოიგო არაუშავს, “ზოროს ნიღაბი” აქვს და ცხენით მოიტაცებს საცოლეს.

მაგდა ლეკიაშვილი

-ასე დიდხანს გრძელდებოდა?

-საკმაოდ.

მხოლოდ ერთ დღეს, მოულოდნელად, ბიჭი გზაზე გადაეღობა, აღარ გაუშვა და     მის მზერაში საკუთარი ანარეკლი იცნო. საკმაოდ პატარა და უმწეო. თავიდან შეეშინდა… იცოდა გოგონას ფარული სიყვარულის ამბავი და ისიც, რომ აღმერთებდა. ვერ აიტანა მიწაზე მოულოდნელად დაცემა. ეტკინა, ძალიან ეტკინა. თუმცა, ეს გარდაუვალი იყო. საკუთარი სიმხდალის რცხვენოდა. რატომ არაფერი გაუმხილა, სანამ მისი დაკარგვის შიში დაუწყებდა გულში ღრღნას… მხოლოდ ერთის გაფიქრება მოასწრო- ,, იქნებ უნახავად დაშორება ჯობდა?!” პასუხს აღარ დაელოდა, მხოლოდ ხმადაბლა ამოიოხრა ,,მიყვარხარ” და გაუჩინარდა, როგორც ლანდი მიტოვებულ საფლავებს შორის.

ლოდინით დაღლილ გოგოს ამ სიტყვების მოსმენა სურდა. მხოლოდ ერთხელ ნათქვამი მიყვარხარ საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ხმამაღლა ეყვირა ,,The World is Mine”. მაგრამ ეს სიამაყის გრძნობის შედეგი იყო, რომელსაც ისე გადაეთელა წარსული სიყვარული, კვალი არ დაუტოვებია…

 გარყვნილება კი არა ხელოვნებააააა…. გავგიჟდი, გადავირიე,…ყოველდღე ვუყურებ და არ მბეზრდება… საოცრებაა…  არაჩვეულებრივი ეკრანიზაცია. საინტერესო პირველი წამიდან ბოლო წამამდე…

 ფილმი საინტერესოა, თუმცა წიგნი მაინც სულ სხვა განცდაა…

 რამ გადაგრიათ, ამაზე უკეთესი სხვაც ბევრი ფილმი არსებობს

 შედევრია! ასეთი ჯერ არ გადაღებულა!

მსგავი კომენტარებით თუ შენიშვნებით უხვადაა გაჯერებული საქართველოში არსებული ინტერნეტ ფორუმები, რომელზეც საუბარი პატრიკ ზიუსკინდის წიგნის, ,,სუნამოს” და მისი ეკრანიზაციის, ტომ ტიკვერის 2006 წლის ფილმის, ,,პარფიუმერის” შესახებ მიმდინარეობს. ფილმმა გამოსვლისთანავე მიაჯაჭვა მაყურებელი ეკრანს, თუმცა უფრო ადრე საქართველოში ზიუსკინდის სუნამო წლის ,,ბესტ სელერად” აღიარეს. ცოტას წიგნის შესახებ გიამბობთ და აღვნიშნავ, რომ თითქმის იდენტურია ფილმის სცენარი. მოქმედება მე-18 საუკუნის საფრანგეთში ვითარდება. ჟან ბატისტ გრენუი, რომელსაც სურნელის ამოცნობის გენიალური ნიჭი აქვს, მსოფლიოში საუკეთესო სუნამოებს ქმნის. განსაკუთრებით კი, მსოფლიოში უკონკურენტო სუნამოებს. მისი მიზანდასახულობა მიმართულია ისეთი სუნამოს შექმნაზე, რომელსაც შეუცნობადი სურნელი ექნება და ამავდროულად ადამიანის მოჯადოებას შეძლებს. გრენუის გამოგონების პარალელურად ქალაქში თორმეტ მოკლულ გოგონას პოულობენ. მკვლელობებს ერთი ხელწერა აქვთ.

მაშინ როდესაც წიგნის წაკითხვა გადავწყვიტე იმასაც დავთანხმდი, რომ წინგნში ასახული სამყაროთი მეცხოვრა მის დასრულებამდე. შევქნმენი საკუთარი ჟან ბატისტ გრენუი, საშუალო სიმაღლის, მუქი თმით და აუცილებლად მუქი ფერის თვალებით, საოცარი თითების მოყვანილობით, რომლითაც სამყაროს სუნს ცვლიდა და ახალს ქმნიდა. ვპატიობდი თითოეული თითოეული მოკლული გოგონას მაგივრად. არა იმიტომ, რომ გრენუი შემიყვარდა, არამედ იმიტომ რომ ვაცდიდი მას როდის მომცემდა საშუალებას მის მიერ შექმნილი საოცრებით მეც დავმტკბარიყავი. ვფიქრობდი, რომ სწორედ მიღწეული შედეგით შეძლებდა ეპოვა საკუთარი მე, რომლის არსებობასაც ვერც თავად გრძნობდა და ვერ მე შევძელი დამენახა. იგი დაიბადა ყველასგან გამორჩეული, უსუნო ყვავილივით. გარშემომყოფები შეაშფოთა იმან, რომ გრენუის ადამიანისათვის დამახასიათებელი სურნელი არ ჰქონდა (სწორედ ამიტომ თქვა მისმა გამზრდელმა მის მოვლაზე უარი და გაყიდა). ამიტომ მთავარ პერსონაჟს ცხოვრების მანძილზე უნდა დაებრუნებინა დაბადებისას დაკარგული სუნი, საკუთარი პიროვნება, და ამას ვერ შეძლებდა ისევ ადამიანთა დახმარების გარეშე. შემთხვევითი არ უნდა იყოს, რომ ნაწარმოებში ( და ფილმშიც) სუნამოს გრენუი ადამინთა სხეულიდან გამოწოვილი არომატით ამზადებს. ადამიანის სურნელი იმისთის, რომ მეორე ადამიანმა საკუთარი სუნი შექმნას. წიგნში არაჩვეულებრივად არის ის ეპიზოდი აღწერილი, როდესაც გრენუი საკუთარი ხელით შექმნილ ,,ადამანიანის სუნს”( ასე დავარქვი მის სურნელოვან გამოგონებას) იპკურებს და ხალხში გამოდის.

მკითხველი ძალაუნებურად კვალდაკვალ მიყვები მის ნაბიჯებს და შენც ხედავ პირველად, ამდენი ხნის მანძილზე, როგორ შენიშნეს გრენიუი რომ არსებობს, რომ ისიც ისეთივე ადანმიანია როგორც თითოეული ჩვენგანი და თითქოს გიხარია, რომ შეძლო მან დასახული მიზნის მიღწევა. გრენუი იმარჯვებს საკუთარ თავზე, მას უკვე აღარ სჭირდება ადამიანებისგან შორს, უდაბნოში გადაკარგვა (ეს ერთხელ უკვე გააკეთა).

უნდა გამოგიტყდეთ, რომ წიგნის წაკითხვის დასრულების შემდეგ ჩემი ქცევა უჩვეულო იყო. წიგნი დავხურე, ცხვირთან საოცრად ახლოს მივიტანე და დავყნოსე. უჩვეულო სურნელი ჰქონდა, დაახლოებით ისეთი, გრენუის ახალ გამოგონებას რომ შეედრებოდა. არაა გასაკვირი, კითხვა ახალი დასრულებული მაქვს და ზეგავლენა საკმაოდ ბუნებრივია. ავტორის- ზიუსკინდის- მისაიმ, მოაჯადოვოს მკითხველი, ჩემზე გაჭრა. ქვეცნობიერად მეც თითოეულ საგანს, ადამიანს, გარემოს საკუთარი არომატი იარლიყივით მივაკერე და შესაბამისი ადგილი გამოვუძებნე. ჩემს სამყაროში ყველაფერი თითქოს უფრო მეტყველი და სურნელოვანი გახდა. თუკი ზიუსკინდის ნაწარმოებებს ეკრანიზაციას შევადარებთ, განსხვავებებს აუცილებლად შევნიშნავთ. შეუძლებელია ის რაც წიგნში ამოთხრობილი ამომწურავად ჩადო ფიმში. თუმცა, სცენარი, რეჟისორის მიერ გადაღე თითოეული სცენა, იმდენად ახლოსაა ნაწარმოებთან რომ უკმაყოფილების განცდას არ ტოვებს. შთამბეჭდავია გრენუი, როდესაც თვალებს ხუჭავს და ყნოსვით იკვლევს გზას სამყაროს ლაბირინთებში. ყოველგვარი ფიქრის გარეშე შეუძლია დაასახელოს მის გარშემო არსებული ნივთები რომელიც დაბადებიდან ინდივიდუალური სუნის მიხედვით დაახარისხა საკუთარ გონებაში. ამ შემთხვევაში წიგნში უკეთესად არის აღწერილი რა ხდება გრენუის თავს. წარმოიდგენ მის ტვინში არსებულ უამრავ ხვეულს, რომელშიც სხვადასხვა სუნი ჰყავს გამომწყვდეული. საოცარია იმ წითური გოგონას სახე, რომელიც გრენუის პირველი მსხვერპლია. და, ალბათ, ამიტომ მთელი ეკრანიზაციის მანძილზე გრენუი მის სახეს წარმოიდგენს და მასზე ოცნებობს. თკბება მისი გასაოცარი სურნელით, რომლის მსგავსი ჯერ არავის ჰქონია დედამიწის ზურგზე.

მიზიდავს გრენუის მიზანდასახულობა, მოთმინების უნარი. რამდენ ხანს უსაფრდება და ელოდება თავის მესამე მსხვერპლს, რომელიც ერთხელ ლაბირინთიდან, შემდეგ საძინებლიდან და ა.შ ხელიდან უსხლტება. მთავარი განსხვავება ნაწარმოებსა და მის ეკრანიზაციას შორის, ალბათ, დასასრულია. შეგახსენებთ, რომ ფილმის ბოლოს, გრენუის თვითვკვლელობამდე საოცარი სურათი ეხატება წინ. ჭარმოიდგენს მის ყველა მსხვერპს სიყვარული უსაზღვრო მორევში ჩაძირულს, და განსაკუთრებით ემოციურად საკუთარ პირველ მსხვერპლს იხსენებს, რომეზეც, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ საოცრადაა შეყვარებული. დასკვნითი ნაწილიდან ირკვევა რომ გრენუი საკუთარ შეცდომებს, დანაშაულს ნანობს და საკუთარ თავს ვერ პატიობს მათ სიკვდილს. სწორედ დანაშაულის გრძნობა აიძულებს მას თავი მოიკლას. მაგრამ, ეს განცდა მხოლოდ ფილმის ფინალის შემდეგ დამეუფლა. წიგნში პირიქით აღვიქვი. მისი თვითმკვლელობა სინანულს კი არა, პიროვნულ უსუსურობას უკავშირდება. გრენუი ვერ ეგუება იმას იმას, რომ საკუთარი იდენტობის, პიროვნების შექმნა თავად, ხელოვნურად მოუწია, და რომ ამ ხელოვნურობის გარეშე ადამიანად ვერ ჩამოყალიბლდა და ადგილი ვერ დაიმკვიდრა საზოგადოებაში.

გამარჯობა,
მე ეს წყალი უკვე გავტოპე,
და აღარაფრის აღარ მჯერა:
არც სიყვარულის,
არც ჭაბუკური გულჩვილობის,
არც სიწმინდისა,
ყბაში მოქნეულ მუშტის მჯერა,
კბილის ტკივილის,
ცხედრის, რომელიც საბოლოოდ
ძლივს იმად იქცა,
რაც ნაღდად იყო.
სადაც წავედი, ყველგან მგლები შემომყმუიან,
მე ვდგავარ და მთვარეს შევყმუი,
მაგრამ არა – როგორც გიჟი შეყვარებული,
არამედ მგელი:
მშიერი და კბილმტკივანი,
მიუსაფარი,
მუხლამდე თოვლის გამკვალავი
ტყიდან სოფლამდი.

გამარჯობა,
ახლა უკვე დავიყვავილე,
ყველა მდინარე გადავტოპე,
ყველა ქარს გავყევ,
ათივე მცნება დავარღვიე,
ვიდრე ბოლოს, ძლივსძლივობით
იმად არ ვიქეც,
რაც ნაღდად ვიყავ:
ბედნიერი მიცვალებული _
სიყვარული აღარ სჭირდება,
შიშველი თიხა:
პრეზერვატივს ვერაფერში გამოიყენებს,
მიწის გარდა, ვეღარავის შეეწებება.

ვინც შენ გინდა, ის გამაცანი:
ნარჩევ-ნარჩევი სატრფოებიც წარმომიდგინე,
სიყვარულის ბოლო ერთია,
უკმარია,
ვიღაცაში უნდა შეთავდეს…

გიორგი ლობჟანიძე

მიყვარს –საკუთარი თავი და ნაყინი

ვოცნებობ – საჰაერო ბუშტით აფრენაზე (ამჟამად ვოცნებობ)

ვფიქრობ – რატომ არ მაქვს გრძელი და თლილი თითები

კმაყოფილი ვარ – საკუთარი თმის ხარისხით და თვალის ფერით

მძულს – რძე და ტყულები

ვნანობ – ჩემს ძმას შეყვარებულის დაბადების დღის საჩუქრისთვის ფული რომ ,,ვასესხე”და მერე უკან გამოვართვი

მენატრება – ბიძა და ნუშის მოპარვა მეზობლის ვენახიდან

მსურს – ზაგარის მიღება ჩემი სოფლის სახლის სახურავზე

მაღიზიანებს – დასაბანი თავით რომ დადიან

ვგრძნობ – რომ დიდი გული მაქვს და ყველას სიყვარულს იტევს

მეშინია – სიბნელის და სიბერის

ვიცი – ფორტეპიანო და უამრავი ლექსი

არ ვიცი – გერმანული და საჭმელების კეთება

შემიძლია – კოცნა

არ შემიძლია – ლამაზად მაკიაჟის გაკეთება

ვმეგობრობ –მათთან, ვისი დანახვაც თვალებში სიხარულის ნაპერწკალს მიჩენს

ვაპატიებ – მას ვინც ნანობს

ვტირი – როცა თავს მარტოდ ვგრძნობ ან დედაჩემს რომ ვაწყენინებ

ვიცინი – მარადიულად და ვილამაზევ ყოველ წამს

ვეძებ – რაინდს, არა თეთრცხენიანს…ისე უბრალოს

ღირსი ვარ – სამოთხის

ვკარგავ – სიცოცხლის 60 წამს, როდესაც თვალებს ვხუჭავ

მშურს – განათლებულების

ვემალები – საკუთარ თავს, როცა მცხვენია

ვემტერები –,, ცუანა” ჭიებს (არის ასეთი სახეობაც )

მაინტერესებს – რატომ არ შეიძლება ადამინმა ეშმაკს მიჰყიდოს სული

არ მაინტერესებს – სხვისი პირადი ცხოვრება, ჩემიც თავზე საყრელად მაქვს (უფრო სწორად, აღარ მაინტერესებს)

მახსოვს – პირველი სიყვარული

მრცხვენია – საშინლად რომ დავთვერი

უარვყოფ – რომ ქალები მამაკაცის ნეკნისგან ვართ…უბრალოდ არ მინდა ვიყოთ

ავადვმყოფობ – თითქმის არასდროს

ვმალავ – breast-ს, თუკი ყურადღებას აშკარად ამახვილებენ მასზე

ვინახავ – ავტობუსის ჯარიმის ქვითარს

მწამს – მეგობრობის

მიკვირს – უემოციო ადამინების

მიხარია – რომ ვარსებობ და ვაშლი არ ვარ:)

ვჭორაობ – საკუთარ პირად ცხოვრებაზე

ვდარდობ – თუკი ვინმეს ვაწყენინებ…ვერ ვისვენებ ხოლმე

ვამაყობ – რომ მაგდა მქვია და თეთრი კბილები მაქვს

ვაკეთებ – იმ საქმეს რაც მიყვარს

ვეფერები – ეგ რთული საკითხია, საერთოდ მოფერება მიყვარს და შესაბამისად, ვეფერები მათ, ვინც მიყვარს

მსიამოვნებს – ყურადღება და თმაზე ფერება

მესიზმრება – ყოველ ღამე ფერადი სიზმრები, ძირითადად ის ადამინები ვისზეც ძილის წინ ვფიქრობ

ვეწევი -ჯანსაღ, ჟურნალისტურ ცხოვრებას

მწყინს – როცა ჩემი არ ესმით

ვხარჯავ – ენერგიას , ღიმილს და სითბოს…თუმცა მზე ხომ არა ვარ, დავხარჯო და არასოდეს გავცივდე მაინც……

ვღალატობ – არასოდეს

ვკამათობ – ჯანსაღად, არგუმენტირებულად

ვუხეშობ – როცა თავს მაბეზრებენ

ვუსმენ – შოპენს

და ვუყურებ – მულტფილმებს

ვყოყმანობ – სახლში ავტობუსით წამოვიდე თუ მარშუტკით

ვკითხულობ – ყოველ დღე უამრავ ლექსს, და ამჯერად პლატონის დიალოგებს

ვამზადებ – მეზობლის ბავშვს ინგლისურში

ვკლავ – ბუზებს

ვაფუჭებ – საჭმელს, თუ მე მანდობენ შეკმაზვას

ვცხოვრობ – სახლში და სიყვარულით

ვცემ – ძმას ჩუსტით თუ მაბრაზებს

ვყვირი – ხმის ჩახლეჩვამდე

ვმღერი – მარადიულად

ვასრულებ – დაისს ხუთიანზე

დავდივარ – ფეხით და ამაყად

ვმკურნალობ – თუ კარგია შენ იმკურნალე

ვერიდები – ციგნებს

ვთამაშობ – იშვიათად მოწყენილი ადამიანის როლს

ვიტყუები – ვინ გაცდის ტყუილს, ეგრევე ვწითლდები

ვეთაყვანები – მე?????? არავის

ვგიჟდები – შევგვრემან ბიჭებზე

ვაგროვებ – მეგობრების, და ადამიანების სიყვარულს

ვიხდი – აბაზანაში შესვლის დროს

ვეჭვიანობ –ოოოოოოოოოოო, ვინ მიყვარს იმაზე

ვკაიფობ – ლელა და ეთერ….(გვარს არ დავასახელებ:D)

ვიზიდავ – ჩემს თანასოფლელ და საერთოდ, სოფლელ ბიჭებს

ვილამაზებ – თავს, რომ სხვას გავულამაზო დღე. შენ ის იკითხე თუ გამომდის

ვტაგავ – აქეთ დაგვთაგონ